اگر خدا را يارى كنيد ، خدا يارىتان مىكند و گام‌هايتان را استوار مىسازد " . نيز با شروع تلاش به وسيله بنده است كه خدا به هدايت ، پاداش مىدهد . خداوند مىفرمايد : " وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا . « 1 » و آنان كه در راه ما جهاد كنند ، همانا ما راه‌هاى خود را به آنان نشان مىدهيم " . و مىفرمايد : " إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ . « 2 » همانا خداوند ، سرنوشت قومى را تغيير نمىدهد ، تا وضع خودشان را تغيير دهند " . البتّه اين تغيير ، با شكستن شهوات ، انجام‌پذير است ؛ چون شهوت‌ها ، چراگاه‌هاى شياطين‌اند و تا وقتى سرسبز باشند ، رفت و آمد آنها بُريده نمىشود و تا آنان در رفت و آمدند ، جلالت خداوند بر بنده آشكار نمىشود و بنده از ديدار خدا محروم مىمانَد . پيامبر خدا مىفرمايد : لَولا أنَّ الشَّياطينَ يَحومونَ عَلى قُلوبِ بَنى آدَمَ ، لَنَظَروا إلى مَلَكوتِ السَّماءِ . اگر نبود اين كه شياطين ، پيرامون دل‌هاى آدمىزادگان مىچرخند ، آدميان به ملكوت آسمان مىنگريستند . از اين رو ، روزه درِ عبادت و سپر ايمنى گشته است . « 3 » ابن اثير نيز در اين باره مىگويد : مردم ، در تأويل اين حديث و اين كه : " چرا خداوند ، روزه و پاداش آن را مخصوص خود ساخته است ، هر چند همه عبادت‌ها و پاداش آنها ، از سوى خدا و بر عهده او

--> ( 1 ) عنكبوت : آيه 69 . ( 2 ) رعد : آيه 11 . ( 3 ) المحجّة البيضاء : ج 2 ص 125 ، إحياء علوم الدين : ج 1 ص 346 .